Η νευρική ανορεξία, η βουλιμία και ο οδοντίατρος.

Η διάβρωση των δοντιών, είναι από τα χαρακτηριστικά συμπτώματα των ανθρώπων που πάσχουν από διατροφικές διαταραχές όπως η νευρική ανορεξία και η βουλιμία.Οι οδοντίατροι είμαστε από τους πρώτους γιατρούς που εντοπίζουμε το πρόβλημα πολλές φορές τυχαία, σε ασθενείς που δεν είναι πάντα έτοιμοι να παραδεχτούν το πρόβλημα τους. Είμαστε ακόμη από τους πρώτους γιατρούς που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε και να θεραπεύσουμε τις συνέπειες της διατροφικής διαταραχής, μιας και οι συνέπειες της πάθησης είναι εμφανείς στα δόντια πολύ σύντομα.

Το πιο συνηθισμένο πρόβλημα στα δόντια είναι η διάβρωση της αδαμαντίνης, αποτέλεσμα της μακροχρόνιας έκθεσης των δοντιών στα οξέα του στομάχου που εντοπίζεται κυρίως στην υπερώια πλευρά των άνω δοντιών. Ανάλογα με την σοβαρότητα του προβλήματος η διάβρωση μπορεί να επεκταθεί σε όλα τα δόντια με καταστροφικές συνέπειες για την ακεραιότητα τους.

Υπερώια επιφάνεια δοντιών άνω γνάθου
με διάβρωση, αποτέλεσμα διατροφικής διαταραχής.

 Όταν τα δόντια χάνουν την αδαμαντίνη τους, τότε εκτίθεται στο στοματικό περιβάλλον η οδοντίνη, που είναι ευαίσθητη.Προοδευτικά τα μπροστινά δόντια γίνονται μικρότερα και κοντύτερα και ευαίσθητα  στο κρύο,το ζεστό και στο γλυκό.

Η συχνότερη αιτία της διάβρωσης είναι οι εμετοί, συχνό φαινόμενο στους ασθενείς με διατροφικές διαταραχές. Η διάβρωση όμως μπορεί και να οφείλεται ή να επιδεινώνεται και με την χρήση όξινων ροφημάτων, αναψυκτικών, φρούτων και χυμών.

Οι διατροφικές διαταραχές μπορούν να προκαλέσουν μια σειρά από στοματικά προβλήματα εκτός από την διάβρωση της αδαμαντίνη, όπως:

• Μείωση της ποσότητας του σάλιου με αποτέλεσμα ξηροστομία και αίσθημα καύσου στην γλώσσα.

• Τερηδόνες και φλεγμονή των ούλων, που μπορούν να οδηγήσουν σε απώλεια δοντιών.

• Σφραγίσματα που φαίνονται ψηλότερα από το δόντι, σαν να προεξέχουν.

• Αλλαγές στην σύγκλειση των δοντιών και απώλεια της κάθετης διάστασης του προσώπου.

• Μόνιμη διόγκωση της παρωτίδας, του σιελογόνου αδένα που βρίσκεται στην παρειά και μπορεί να αλλοιώσει την εικόνα του προσώπου.

Τα περισσότερα από τα προβλήματα των δοντιών μπορούν να αντιμετωπιστούν με επιτυχία, αν και ανάλογα με την βαρύτητα του προβλήματος μπορεί να χρειαστεί εκτεταμένη προσθετική αποκατάσταση η οποία πλέον είναι πολύ πιο συντηρητική από παλιά.

 Το πιο σημαντικό όμως είναι να σταματήσει η αιτία του προβλήματος που είναι οι εμετοί, ώστε να σταματήσει περαιτέρω επιδείνωση αλλά και να βοηθηθεί η μακροβιότητα των αποκαταστάσεων.

Ο οδοντίατρος σας δεν βρίσκεται στην θέση που είναι για να σας κρίνει ή να σας επιπλήξει για την διατροφική σας διαταραχή. Αντιθέτως είναι έτοιμος να σας βοηθήσει να αντιληφθείτε την σοβαρότητα του προβλήματος και να αντιμετωπίσει τις συνέπειες του εγκαίρως.

Στο μεταξύ:

• Μην βουρτσίζετε τα δόντια σας αμέσως μετά τον εμετό.

• Ξεπλύνετε τα δόντια σας μετά τον εμετό με ένα διάλυμα μαγειρικής σόδας σε νερό. Αυτό θα ανεβάσει το pH στο στόμα σας και θα μειώσει την δράση του όξινου εμετού στα δόντια σας.

• Χρησιμοποιείστε φθοριούχα στοματοπλύματα, θα σας βοηθήσουν στην προστασία από την τερηδόνα. 
• Αναζητήστε επαγγελματική βοήθεια για την αντιμετώπιση της διατροφικής διαταραχής.

Έχετε απορίες;Χρησιμοποιήστε την φόρμα σχολίων,ή επικοινωνήστε μαζί μου στο ιατρείο ή στην σελίδα μας στο facebook.

Μέχρι την επόμενη φορά, συνεχίστε να χαμογελάτε..

Δόμνα Ευαγγελίδου, Οδοντίατρος-Προσθετολόγος

 

Ανορεξία και βουλιμία

Πολλές γυναίκες και άντρες, οποιασδήποτε ηλικίας αντιμετωπίζουν προβλήματα με το φαγητό.

Τα βασικότερα προβλήματα είναι η νευρική ανορεξία και η βουλημία. Αυτά τα δύο προβλήματα πηγάζουν από την ψυχολογική κατάσταση του ατόμου που τα έχει και συνήθως το άτομο πηγαίνει από το ένα στο άλλο.

Η νευρική ανορεξία επέρχεται με τη μείωση πρόσληψης τροφης για λόγους ομορφιάς και αποδοχής από τον κοινωνικό περίγυρο. Η βουλημία συμβαίνει όταν τρως κανονικά ή υπερβολικά αλλά αποβάλλεις την τροφή είτε προκαλώντας εμετό είτε παίρνοντας καθαρκτικα και διουριτικα.

Πολλοί έχουν συνδυάσει αυτά τα φαινόμενα που εγώ αποκαλώ προβλήματα με τη λέξη ασθένεια, υποστηρίζοντας πως τα άτομα που υποκύπτουν σε αυτά ασθενούν ψυχικά. Συγκεκριμένα πάσχουν από κατάθλιψη. Οι ειδικοί τονίζουν πως τα άτομα που οικιοποιούνται αυτά τα προβλήματα είναι κυρίως γυναίκες και νεαρής ηλικίας. Εκεί στηρίζουν την άποψη πως όλα ξεκινούν από την πιθανή απόρριψη που νιώθει το παιδί στο σπίτι του και την ανάγκη του να τραβήξει την προσοχή των γονιών του ή ίσως την καταπίεση που του ασκείτε ώστε να είναι το ‘’τέλειο’’ παιδί και το ωθεί να φτάσει στο άλλο άκρο. Φυσικά μεγάλο ρόλο κατέχει ο κοινωνικός περίγυρος του κάθε ατόμου και οι προσλαμβανουσές του.

Η μόδα των τελευταίων ετών είναι τα skiny-girls, δηλαδή τα πολύ αδύνατα κορίτσια. Έτσι ένα άτομο με ενισχυμένες ανασφάλειες είναι φυσικό να ακολουθήσει αυτό το πρότυπο. Αυτό που έχει σημασία όμως δεν είναι η εικόνα, αν ένα άτομο φαίνεται αντιαισθητικό λόγο της αδυναμίας του ή όχι, αλλά η υγεία αυτόυ του ατόμου που πλήττεται ανεπανόρθωτα. Τα άτομα που αντιμετωπίζουν αυτά τα προβλήματα αρχικά δεν το καταλαβαίνουν πως καταπονούν τον εαυτό τους.

Αλλά ακόμα και όταν παραδεχτούν το προβλημά τους η επίλυση του δεν είναι εύκολη. Στα ειδικά προγράμματα που υπάρχουν, ορισμένα από αυτά είναι μη κερδοσκοπικά, το άτομο υποβάλλεται σε εξετάσεις και το πρόγραμμά του συμπεριλαμβάνει εκτός της διατροφικής περίθαλψης και την ψυχολογική. Είναι δυστυχώς μακροχρόνια προβλήμτα και τις περισσότερες φορές και άλυτα. Το πιο σημαντικό είναι η πρόληψη κι η ενημέρωση των ατόμων και η τοποθέτηση σωστών θεμελίων διατροφής αλλά και ψυχοσυναισθηματικής ολοκλήρωσης από τη νεαρη ηλικία.

Νευρική ανορεξία, νευρική βουλιμία και οι επιπτώσεις τους στα δόντια.

Έρευνες που έχουν γίνει σε αθλητές και φοιτητές αποδεικνύουν ποσοστό συχνότητας νευρικής ανορεξίας στις γυναίκες 0,03% και νευρικής βουλιμίας 1 % στις γυναίκες και 0,1 % σε άνδρες. Αυτό μεταφράζεται σε περίπου 8 περιπτώσεις σε πληθυσμό 100,000 ατόμων για την ανορεξία και σε 12 περιπτώσεις ανά 100,000 ατόμων για την νευρική βουλιμία. Τόσο η νευρική ανορεξία, όσο και το αντίθετό της , η νευρική βουλιμία, είναι οι σύγχρονες ασθένειες του δυτικού πολιτισμού. Η νευρική βουλιμία χαρακτηρίζεται από επίμονη ενασχόληση κάποιου με το βάρος του σώματός του , επαναλαμβανόμενα βουλιμικά επεισόδια ( κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων τροφών σε μικρή χρονική περίοδο) ακολουθούμενα από αυτοπροκαλούμενο εμετό, χρήση καθαρτικών, αφαγία, ή υπερβολική άσκηση για τον έλεγχο του βάρους.

Ο εμετός είναι οξύ και διαβρώνει την αδαμαντίνη των δοντιών. Η εκτεταμένη απασβεστίωση και διάλυση λόγω του εμετού, μπορεί να οδηγήσει σε πλήρη απώλεια της αδαμαντίνης.

Η διάβρωση που σχετίζεται με επαναλαμβανόμενο εμετό, οδηγεί σε λέπτυνση και αποκοπή των κοπτικών άκρων των μπροστινών δοντιών. Οι βλάβες είναι μη αντιστρεπτές και αυτοί οι ασθενείς μπορούν να αποκαταστήσουν το χαμόγελό τους, μόνο με αισθητική οδοντιατρική. Η διάβρωση των δοντιών, θα πρέπει να διαχωριστεί από κάποιες άλλες αιτίες πριν συσχετιστεί με την νευρική βουλιμία ή ανορεξία που είναι οι ακόλουθες : Η νόσος της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, ο αλκοολισμός, η ακτινοβολία ως θεραπεία του καρκίνου, η χρήση μασώμενης ασπιρίνης, η εγκυμοσύνη, η υπερβολική κατανάλωση όξινων.

Παράλληλα, για να γίνει διάγνωση της νόσου, πρέπει να εξαιρεθεί το έντονο οριζόντιο βούρτσισμα, το οποίο διαβρώνει την αδαμαντίνη κάνοντας την λεπτή , διαφανή, και εύθραυστη.

Αντιμετώπιση του προβλήματος.

Αρχικά θεωρώ ότι πρέπει κάποιος να αναγνωρίσει και στην συνέχεια να παραδεχτεί το πρόβλημα. Στην πορεία, πρέπει να αναζητήσει ιατρική βοήθεια σε εξειδικευμένους ψυχολόγους, ψυχιάτρους και διατροφολόγους. Όταν αντιμετωπιστεί το πρόβλημα, τότε απευθυνόμαστε στον οδοντίατρο,ασχολούμενο με την αισθητική οδοντιατρική, για την αποκατάσταση των βλαβών που έχουν υποστεί τα δόντια, από τον αυτοπροκαλούμενο εμετό. Οι βλάβες στην αδαμαντίνη των μπροστινών δοντιών αποκαθίστανται με veneers πορσελάνης (όψεις πορσελάνης) ή ολοκεραμικές στεφάνες, όταν η φθορά είναι εκτεταμένη.Στα πίσω δόντια χρησιμοποιούμε inlays ή tabletops πορσελάνης «σφραγίσματα από πορσελάνη» όταν τα φύματα των δοντιών, έχουν καταστραφεί. Παράλληλα, κάνουμε συστηματικές φθοριώσεις στο ιατρείο, σε συνδυασμό με την χρήση σκευασμάτων φθορίου στο σπίτι.

Πολύτιμες συμβουλές που μπορείτε να εφαρμόσετε μόνοι σας στο σπίτι.

• Μετά τον εμετό,ξεπλύνετε το στόμα σας με 1 κουταλάκι του γλυκού σόδα, αναμειγμένη με 250ml νερό.Αυτό βοηθάει στην εξουδετέρωση των οξέων που βλάπτουν την αδαμαντίνη.
• Καθημερινή εφαρμογή φθορίου βοηθά στη σκλήρυνση της αδαμαντίνης.
• Μετά τον εμετό δεν πρέπει να βουρτσίζετε τα δόντια σας για 1 ώρα.
• Χρήση μαλακής οδοντόβουρτσας.
• Καθαρισμό της γλώσσας.
• Πρέπει να πίνετε αρκετό νερό για να μειώνεται το όξινο ph του στόματος.
• Κατανάλωση πολλών φρούτων και λαχανικών χωρίς ζάχαρη.
• Να πίνετε με καλαμάκι όξινους χυμούς, όπως πορτοκάλι ή αναψυκτικά, ώστε να μην κατευθύνεται άμεσα το οξύ στα δόντια.

ΒΟΥΛΙΜΙΑ

Η βουλιμία δημιουργεί κατεστραμένα κοπτικά άκρα και γλωσσικά, εξαφάνιση της αδαμαντίνης των δοντιών.Αυτή η φθορά δημιουργείται από τα οξέα του στομάχου. Η έλλειψη αδαμαντίνης κοπτικά και γλωσσικά δημιουργεί ευαισθησία στο κρύο και στο γλυκό. Αυτά τα δόντια είναι εκτεθειμένα στην τερηδόνα, διότι λόγω έλλειψης αδαμαντίνης δεν είναι αρκετά δυνατά, με αποτέλεσμα να κινδυνεύουν από κατάγματα.

Δίαιτες αστραπή

Σήμερα, για να είναι οι άνθρωποι «υγιείς» και « όμορφοι» δοκιμάζουν δίαιτες αστραπή.

Αυτές οδηγούν σε :

1.έλλειψη vit D, B-12, Ca+2

2.έλλειψη ιχνοστοιχείων

3.έλλειψη πρωτεϊνών

Kαι οι 3 ομάδες θεωρούνται πολύ σημαντικές για την υγεία των δοντιών και των ούλων.

Η υψηλή δίαιτα σε φρούτα, οδηγεί σε υψηλή λήψη φυσικών σακχάρων. Αυτά δημιουργούν τερηδόνα και καταστρέφουν την αδαμαντίνη.

Διαιτητικά χάπια

Οδηγούν σε μείωση του σάλιου ως παρενέργεια η οποία αυξάνει τα επίπεδα οξέων στη στοματική κοιλότητα, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η δημιουργία τερηδόνας.

Την ίδια παρενέργεια κάνουν και τα αντικαταθλιπτικά.

Η εστίαση, στις δυτικές κοινωνίες στην απόκτηση του τέλειου σώματος,εξωθεί τους ανθρώπους,στα άκρα. Το φαινόμενο,τόσο της νευρικής ανορεξίας , όσο και της νευρικής βουλιμίας, έχει έξαρση.

Οι συνέπειες είναι ανεπανόρθωτες, τόσο για την γενικότερη υγεία μας, όσο και για την υγεία του χαμόγελού μας.

Παναγιώτης Πετρ. Καρποδίνης

Χειρουργός Οδοντίατρος
Επιστημονικός διευθυντής της SMILE DESIGN Ε.Π.Ε
Μέλος του οδοντιατρικού Συλλόγου Αθηνών
Μέλος της SOLA(Πανευρωπαϊκή Οδοντιατρική
Ομοσπονδία χρηστών laser )
http://www.pkarpodinis.com

Ψυχογενής ανορεξία και βουλιμία

ΨΥΧΟΓΕΝΗΣ ΑΝΟΡΕΞΙΑ

Η Ψυχογενής Ανορεξία (ή νευρογενής ανορεξία ή νευρική ανορεξία) είναι ένα σύνδρομο αυτοεπιβαλλόμενης ασιτίας στο οποίο το άτομο με τη θέληση του περιορίζει την πρόσληψη τροφής καθώς φοβάται έντονα μήπως γίνει παχύ. Τα βασικά χαρακτηριστικά της είναι άρνηση του ατόμου να διατηρήσει ένα ελάχιστο φυσιολογικό βάρος, έντονος φόβος του ατόμου μήπως γίνει παχύ, διαταραχή στη σωματική εικόνα, σημαντική απώλεια βάρους και αμηνόρροια στις γυναίκες.

Άτομα με τη διαταραχή αυτή λένε ότι «νιώθουν παχιά» όταν το βάρος τους είναι φυσιολογικό ή ακόμα κι όταν έχουν απισχνηνεί, κι αυτό γιατί η απώλεια του βάρους δεν καθησυχάζει τον φόβο τους της παχυσαρκίας. Τα ανορεκτικά άτομα υποφέρουν από μια διαταραγμένη αντίληψη του σώματος τους ολόκληρου και της εξωτερικής τους σωματικής εικόνας - δεν μπορούν να αναγνωρίσουν σωματικές αισθήσεις συμπεριλαμβανόμενου του αισθήματος της πείνας, πιστεύουν ότι το σώμα τους ή διάφορα μέρη του είναι «πολύ παχιά» ακόμα κι όταν είναι κάτω από το φυσιολογικό βάρος.

Βέβαια η λέξη «ανορεξία» είναι αποπροσανατολιστική. Η ψυχογενής ανορεξία δεν είναι διαταραχή της όρεξης, γιατί η όρεξη δεν προσβάλλεται παρά μόνον αργά στην πορεία της νόσου. Μάλλον πρόκειται για διαταραχές στην αίσθηση του εαυτού, στην ταυτότητα και στην αυτονομία, για λόγους που ακόμα δεν γνωρίζουμε. Η απώλεια του βάρους συνήθως κατορθώνεται με μείωση της συνολικής ποσότητας τροφής με δυσανάλογη ελάττωση σε τροφές πλούσιες σε υδατάνθρακες και λίπος, με προκλητό εμετό, με χρήση καθαρτικών ή διουρητικών και με εξαντλητική άσκηση. Η αμηνόρροια συχνά μπορεί να εμφανισθεί πριν παρατηρηθεί σημαντική ελάττωση βάρους.

Διακρίνουμε δυο τύπους Ψυχογενούς Ανορεξίας:

• Ο Περιοριστικός Τύπος χαρακτηρίζει τη διαταραχή όπου το άτομο επιτυγχάνει την απώλεια βάρους κυρίως με δίαιτα, νηστεία ή υπερβολική άσκηση.

• Ο Τύπος Υπερφαγίας/Κάθαρσης χαρακτηρίζει τη διαταραχή όπου η απώλεια βάρους επιτυγχάνεται με προκλητά εμετό, καθαρτικά, διουρητικά ή ενέματα ύστερα από υπερφαγία ή και τη λήψη μικρών ποσοτήτων τροφής.

Στην αρχή το περιβάλλον του ανορεκτικού ατόμου δεν αντιλαμβάνεται τίποτα. Απλώς το ανορεκτικό άτομο αρχίζει ν' αδυνατίζει με κάποια δίαιτα. Προοδευτικά, όμως, καθώς η απώλεια του βάρους προχωρά και η πρόσληψη τροφής συνεχώς ελαττώνεται, συγγενείς και φίλοι αρχίζουν να τρομάζουν καθώς το ανορεκτικό άτομο δηλώνει ότι «πρέπει να χάσει βάρος γιατί είναι παχύ.

ΨΥΧΟΓΕΝΗΣ ΒΟΥΛΙΜΙΑ

Τα βασικά χαρακτηριστικά της Ψυχογενούς Βουλιμίας είναι επανειλημμένα επεισόδια υπερφαγίας στη διάρκεια των οποίων το άτομο νιώθει ότι δεν μπορεί να ελέγξει τον εαυτό του ώστε να σταματήσει να τρώει, η χρήση αντισταθμιστικών μεθόδων όπως προκλητού εμετού, καθαρτικών, διουρητικών, ενεμάτων, νηστείας ή υπερβολικής άσκησης για να μην πάρει βάρος και η υπερβολική ενασχόληση με το σχήμα και το βάρος του σώματος.

Τα επεισόδια υπερφαγίας συνίστανται στην κατανάλωση τροφών με υψηλή θερμιδική αξία, που συνήθως είναι γλυκές ή ευκολομάσητες και μπορούν να καταναλωθούν γρήγορα π.χ. παγωτά, γλυκά, κουλουράκια κτλ. Τυπικά, τα βουλιμικά άτομα ντρέπονται για τη συμπεριφορά τους και προσπαθούν να κρύψουν τα επεισόδια υπερφαγίας. Τα επεισόδια αυτά συνήθως εκλύονται από δυσφορικές καταστάσεις, από διαπροσωπικά προβλήματα, από έντονη πείνα ύστερα από δίαιτα ή από αρνητικά αισθήματα για το σχήμα και το μέγεθος του σώματος. Κατά τα επεισόδια υπερφαγίας το άτομο συνήθως τρώει κρυφά και δεν σταματά παρά μόνον όταν πονέσει η κοιλιά του ή πέσει στον ύπνο ή κάποιος το διακόψει ή προκαλέσει εμετό. Ο προκλητός εμετός χρησιμοποιείται από το 80°/ο-90°/ο των βουλιμικών ατόμων για ν' αποφευχθεί η αύξηση του βάρους, αλλά και για να μειωθούν τα αισθήματα ενοχής και ν' ανακουφισθεί ο κοιλιακός πόνος που προέρχεται από την υπερφαγία. Περίπου 30% των βουλιμικών παίρνουν καθαρτικά μετά τα επεισόδια υπερφαγίας.

Τα βουλιμικά άτομα συχνά δείχνουν υπερβολικό ενδιαφέρον για το βάρος τους, σε επίπεδα εμμονής, και προσπαθούν επανειλημμένα να το ελέγξουν με δίαιτα, νηστεία, υπερβολική άσκηση, προκλητά εμετό ή τη χρήση καθαρτικών ή διουρητικών. Είναι συνηθισμένες οι διακυμάνσεις του βάρους των βουλιμικών που οφείλονται σε εναλλασσόμενες περιόδους υπερφαγίας και νηστείας. Συχνά η υπεραπασχόληση με το βάρος ή τα επανειλημμένα επεισόδια υπερφαγίας και προκλητού εμετού δημιουργούν κοινωνικά ή επαγγελματικά προβλήματα.

Τυπικά, τα βουλιμικά άτομα έχουν φυσιολογικό βάρος. Υπάρχουν ενδείξεις, όμως, ότι πριν από την έναρξη της διαταραχής ίσως έχουν περισσότερο βάρος απ' ότι τα συνομήλικα τους.

Στα άτομα με Ψυχογενή Βουλιμία υπάρχει αυξημένη συχνότητα καταθλιπτικών συμπτωμάτων (π.χ. χαμηλή αυτοεκτίμηση), όπως και Μείζονος Καταθλιπτικής Διαταραχής και Δυσθυμικής Διαταραχής, που μπορεί να εμφανίζονται ταυτόχρονα ή να προηγούνται της διαταραχής. Επίσης, υπάρχει αυξημένη συχνότητα αγχωδών συμπτωμάτων (π.χ. φόβος κοινωνικών καταστάσεων), Αγχωδών Διαταραχών, Κατάχρησης Ουσιών και Εξάρτησης από Ουσίες (ιδιαίτερα αλκοόλ και διεγερτικών) και Διαταραχών της Προσωπικότητας (πιο συχνά της Οριακής Διαταραχής της Προσωπικότητας).

Εργαστηριακά, οι συχνοί εμετοί μπορούν να δημιουργήσουν ηλεκτρολυτικές ανωμαλίες (υποκαλιαιμία, υπονατριαιμία, υποχλωραιμία) και μεταβολική αλκάλωση και οί διάρροιες από τη λήψη καθαρτικών μεταβολική οξέωση. Σε ορισμένα άτομα υπάρχει μέτρια αύξηση της αμυλάσης του ορού.
Οί προκλητοί εμετοί μπορεί να δημιουργήσουν μεγάλη φθορά στην αδαμαντίνη των δοντιών, διόγκωση των σιελογόνων αδένων και ιδιαίτερα της παρωτίδος, κάλους ή ουλές στη ραχιαία επιφάνεια των χεριών, ακόμη και οισοφαγική ρήξη ή αρρυθμίες με κίνδυνο τον θάνατο.

Ακόμα, σε βουλιμικά άτομα μπορεί να εμφανισθούν διαταραχές του καταμήνιου κύκλου ή αμηνόρροια.
Υπολογίζεται ότι πάνω από 90% των βουλιμικών ατόμων είναι γυναίκες. Ο επιπολασμός της διαταραχής σε εφήβους και νεαρές γυναίκες είναι 1% ως 3% (στους άντρες το 1/10 αυτού).
Η έναρξη της Ψυχογενούς Βουλιμίας είναι στην όψιμη εφηβεία ή στην πρώιμη ενήλικη ζωή και η πορεία της είναι χρόνια ή διαλείπουσα.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΩΝ ΔΙΑΤΑΡΑΧΩΝ ΣΤΗΝ ΠΡΟΣΛΗΨΗ ΤΡΟΦΗΣ

Υπάρχουν δύο βασικοί στόχοι που μπορεί να ακολουθήσει κάθε ψυχολόγος και ψυχίατρος στη θεραπεία της ψυχογενούς ανορεξίας και της ψυχογενούς βουλιμίας. Ο πρώτος είναι να αποκατασταθεί η κατάσταση θρέψης του ατόμου. Στα ανορεκτικά άτομα αυτό σημαίνει να επανέλθει το βάρος στα φυσιολογικά όρια στα βουλιμικά άτομα, να επιτευχθεί μεταβολική ισορροπία. Ο δεύτερος στόχος είναι να τροποποιηθεί η παθολογική συμπεριφορά πρόσληψης τροφής του ατόμου, ούτως ώστε να κρατηθεί το βάρος σε φυσιολογικά όρια και να ελεγχθούν κατά το δυνατό τα επεισόδια υπερφαγίας, οι προκλητοί εμετοί, η λήψη καθαρτικών και όλες οι άλλες παθολογικές συμπεριφορές.

Η θεραπευτική προσέγγιση βασικά είναι ένας συνδυασμός θεραπείας συμπεριφοράς και γνωσιακής ψυχοθεραπείας. Ο στόχος της θεραπείας συμπεριφοράς είναι να αποκατασταθεί ο φυσιολογικός τρόπος λήψης τροφής. Στο νοσοκομείο, αυτό σημαίνει την εφαρμογή αυστηρού πρωτοκόλλου, ώστε τα ανορεκτικά άτομα να κερδίζουν καθημερινά συγκεκριμένο βάρος και της αμφισβήτησης των γνωστικών δομών (αυτόματες σκέψεις, σχήματα και πιστεύω) που προκαλούν την διαστρεβλωμένη εικόνα και τα βουλιμικά άτομα να ελαττώνουν καθημερινά τον αριθμό των προκλητών εμετών. Έτσι, οι ασθενείς ζυγίζονται σε τακτά χρονικά διαστήματα, η πρόσληψη και η απέκκριση των υγρών μετριέται, υπάρχει στενή παρατήρηση (ακόμη και στην τουαλέτα) μέχρι και 2 ώρες μετά τα γεύματα για να αποτραπεί ο προκλητός εμετός.
Όσον αφορά τη φαρμακευτική αγωγή, έχει δειχθεί ότι τα αντικαταθλιπτικά μπορούν να ελαττώσουν τη συμπεριφορά και της υπερφαγίας και της πρόκλησης εμετού, τόσο σε ανορεκτικά όσο και σε βουλιμικά άτομα.

Κατά την οξεία φάση, λοιπόν, η θεραπεία συμπεριφοράς και η γνωσιακή θεραπεία του ασθενή είναι η προσέγγιση επιλογής συνεπικουρούμενη ενδεχομένως από τη φαρμακευτική αγωγή.
Η γνωστική ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει διορθώνοντας λαθεμένες αντιλήψεις των ασθενών για τα αισθήματα, τις ανάγκες τους και την ικανότητα να ελέγξουν τη ζωή τους και η ψυχοδυναμική (αποκαλυπτική) ψυχοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει τον ασθενή να λύσει διαπροσωπικά προβλήματα και συγκρούσεις και να διορθώσει στοιχεία της προσωπικότητας του, που μπορεί να συνδέονται με τη διαταραχή στην πρόσληψη τροφής. Η πιο συνηθισμένη και αποτελεσματική μέθοδο θεραπείας είναι ένας συνδυασμός γνωστικής συμπεριφοριστικής θεραπείας με κάποια φαρμακευτική αγωγή σε οξείς καταστάσεις .

Δημήτριος Λυράκος
Κλινικός Ψυχολόγος / Ερευνητής
Ψυχιατρική Κλινική Λυράκου

Τί είναι η νευρική ανορεξία και η βουλημία;

Οι διαταραχές σίτισης ορίζονται ως οι διαταραχές πρόσληψης τροφής. Η πιο συνήθεις είναι η ψυχογενής νευρική ανορεξία και η ψυχογενής βουλημία. Ο όρος ψυχογενής είναι στην ουσία η αιτία. Δηλαδή οι άνθρωποι επιβάλουν στον εαυτό τους είτε να μην τρώνε (νευρική ανορεξία) είτε να λαμβάνουν τροφή και στη συνέχεια να έχουν ενοχές με αποτέλεσμα να την αποβάλουν (πρόκληση εμέτων κλπ).

Χαρακτηριστικά Νευρικής Ανορεξίας
Στην ψυχογενή ανορεξία ή νευρογενή ανορεξία όπως αλλιώς ορίζεται, τα βασικά χαρακτηριστικά της είναι η άρνηση του ατόμου να διατηρήσει ένα ελάχιστα φυσιολογικό βάρος, ο έντονος φόβος του μήπως γίνει παχύ, η διαταραχή στη σωματική εικόνα, η σημαντική απώλεια βάρους και η αμηνόρροια στις γυναίκες.

Χαρακτηριστικά Ψυχογενούς Βουλημίας
Η ψυχογενής βουλημία έχει ως συμπτώματα τα επανειλημμένα επεισόδια υπερφαγίας στη διάρκεια των οποίων το άτομο νιώθει ότι δεν μπορεί να ελέγξει τον εαυτό του, ώστε να σταματήσει να τρώει. Η χρήση αντισταθμιστικών μεθόδων όπως προκλητού εμέτου, καθαρτικών, διουρητικών, ενεμάτων, νηστείας ή υπερβολικής άσκησης για να μην πάρει βάρος και η υπερβολική ενασχόληση με το σχήμα και το βάρος του σώματος είναι επίσης χαρακτηριστικά της ψυχογενούς βουλημίας.

Τα επεισόδια υπερφαγίας συνίσταται στην κατανάλωση τροφών με υψηλή θερμιδική αξία, που συνήθως είναι γλυκές ή ευκολομάσητες τροφές και μπορούν να καταναλωθούν γρήγορα (π.χ. παγωτά, κέικ, κουλουράκια κλπ). Τυπικά τα βουλημικά άτομα ντρέπονται για τη συμπεριφορά τους και προσπαθούν να κρύψουν τα επεισόδια υπερφαγίας. Τα επιεσόδια αυτά συνήθως προκαλούνται από δυσφορικές καταστάσεις, από διαπροσωπικά προβλήματα, από έντονη πείνα, ύστερα από δίαιτα ή από αρνητικά αισθήματα για το σχήμα και το μέγεθος του σώματος.


Στόχοι θεραπείας Νευρικής Ανορεξίας και Ψυχογενούς Βουλημίας
Δύο είναι οι βασικοί στόχοι που θέτει κάθε ψυχολόγος και ψυχίατρος για τη θεραπεία της ψυχογενούς ανορεξίας (νευρικής ανορεξίας) και ψυχογενούς βουλημίας:
α) να αποκατασταθεί η κατάσταση θρέψης του ατόμου, δηλαδή να επανέλθει το βάρος στα φυσιολογικά όρια για τα ανορεκτικά άτομα ενώ στα βουλημικά είναι να επιτευχθεί μεταβολική ισορροπία,
και
β) να τροποποιηθεί η παθολογική συμπεριφορά πρόσληψης τροφής του ατόμου, ούτως ώστε να κρατηθεί το βάρος σε φυσιολογικά όρια και να ελεχθούν κατά το δυνατόν τα επεισόδια υπερφαγίας, οι προκλητοί εμετοί, η λήψη καθαρτικών και όλες οι άλλες παθολογικές συμπεριφορές.