ΚΑΝΝΑΒΗ ΚΑΙ ΙΑΤΡΙΚΕΣ ΧΡΗΣΕΙΣ

H κάνναβη είναι γένος φυτών το οποίο περιλαμβάνει κυρίως τα είδη Cannabis sativa, Cannabis indica και Cannabis ruderalis. Οι κύριες ψυχοτρόπες ουσίες της κάνναβης είναι τα κανναβινοειδή. Σήμερα η κάνναβη είναι το πιο συχνά χρησιμοποιούμενο παράνομο ναρκωτικό. Σύμφωνα με μελέτες πάνω από το 30% των ενηλίκων σήμερα έχει κάνει χρήση κάνναβης.

Ερωτήματα που απασχολούν  το κοινό είναι ποιες είναι οι παρενέργειες της κάνναβης, εάν η χρήση της κάνναβης είναι χρήσιμη σε ιατρικές παθήσεις.  

Α. Παρενέργειες από την χρήση της κάνναβης.

Οι ψυχοδραστικές επιδράσεις της κάνναβης είναι εμφανείς και αρκετά μελετημένες. Κατά την οξεία χρήση η κάνναβη επιδρά στο ενδοκανναβινοειδές σύστημα του οργανισμού προκαλώντας ευφορία, αίσθηση επιβράδυνσης του χρόνου, μειωμένη κρίση, εξασθένιση προσοχής και μνήμης, επιδράσεις που παραμένουν διακριτές 24-48 ώρες μετά τη χρήση του φαρμάκου. Η ικανότητα οδήγησης σε υγιείς ενήλικες επηρεάζεται σημαντικά και δυσμενώς ακόμη και με μικρές δόσεις κάνναβης. Σε χρόνια χορήγηση, προκαλούνται αλλαγές στην διάθεση του χρήστη με αισθήματα ευφορίας και χαλάρωσης που μπορεί ωστόσο να εναλλάσσονται με παρόξυνση άγχους χρόνιας κόπωσης και καταθλιπτικών αισθημάτων στα μεσοδιαστήματα των χρήσεων. Η εξάρτηση από την κάνναβη συνδέεται με τη νοσηρότητα, συμπεριλαμβανομένης της εξασθενημένης επαγγελματικής και κοινωνικής λειτουργίας. Η κάνναβη προκαλεί φαινόμενα απόσυρσης από την πραγματικότητα, μειωμένο επίπεδο κινήτρου  σε τομείς όπως η μελέτη και η εργασία, απάθεια, αυξανόμενη αίσθηση κοινωνικής απομόνωσης και μειωμένη ικανότητα προσαρμογής σε επαγγελματικά και κοινωνικά καθήκοντα. Αξίζει εδώ να σημειωθεί ότι σε πολιτείες των ΗΠΑ όπου η χρήση κάνναβης είναι ελεύθερη για ψυχαγωγικούς σκοπούς (π.χ. Καλιφόρνια), το εργατικό δίκαιο επιτρέπει στον εργοδότη να υποβάλλει τους υποψήφιους για εργασία ή τους εργαζόμενους σε τεστ για κάνναβη και στη συνέχεια να προσλαμβάνει ή και να απολύει τους εργαζόμενους που ευρίσκονται θετικοί στις αντίστοιχες εργαστηριακές δοκιμασίες, επικαλούμενος την αρνητική επίδραση της κάνναβης στην παραγωγικότητά τους και στην απόδοση της εργασίας.  

Σε ορισμένα ευαίσθητα άτομα η κάνναβη μπορεί να πυροδοτήσει ψυχωτικά επεισόδια.

Όσον αφορά την επίδραση της κάνναβης σε άλλα οργανικά συστήματα, ιδιαίτερα κατά την χρόνια συστηματική χορήγηση, οι μελέτες είναι ανεπαρκείς. Αυτό οφείλεται στην επί μακρόν ποινικοποίηση της χρήσης της κάνναβης σε ΗΠΑ και Ευρώπη και στη συνακόλουθη αδυναμία σχεδιασμού ολοκληρωμένων μακροχρόνιων μελετών. Φαίνεται ωστόσο ότι σε μυοκάρδιο, πνεύμονα, αγγεία  έχει αντίστοιχες δυσμενείς επιδράσεις με το κάπνισμα αυξάνοντας την πιθανότητα προσβολής από στυτική δυσλειτουργία, στεφανιαία καρδιακή νόσο εγκεφαλικό επεισόδιο, βρογχίτιδα.

Β. Οι ιατρικές χρήσεις της κάνναβης

Η κάνναβη είναι η μόνη ουσιαστικά ουσία η οποία κατά την χρήση της σε ιατρικές εφαρμογές εξαιρείται με βάση το νόμο 215 στην Καλιφόρνια (με βάση αυτόν το νόμο θεσπίστηκαν οι κανόνες για την ιατρική χρήση της κάνναβης στις ΗΠΑ, ακολούθησαν έκτοτε και άλλα κράτη) από την αναγκαιότητα ύπαρξης εκτεταμένων επιστημονικών ερευνών που αφορούν την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα της κάνναβης στις ιατρικές εφαρμογές στις οποίες εικάζεται ότι είναι αποτελεσματική με βάση εμπειρικά δεδομένα. Έτσι ακόμη και αυτή τη στιγμή η κάνναβη δεν έχει εγκριθεί από την Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) για ιατρική χρήση στις ΗΠΑ παρόλο που αρκετές πολιτείες έχουν επιτρέψει την χρήση της. Με βάση αρχικές έρευνες η κάνναβη έχει επιδείξει καλά αποτελέσματα σε καταστάσεις πόνου, σε σκλήρυνση κατά πλάκας, στην ανακούφιση του χρόνιου πόνου και της ναυτίας και του εμέτου που προκαλείται από τη χημειοθεραπεία σε ανορεξία που προκαλείται από το AIDS.

Κάνναβη: Εξάρτηση και ανοχή

Ένας στους δέκα χρήστες κάνναβης υπολογίζεται ότι θα εξαρτηθεί σημαντικά κατά την διάρκεια της ζωής του από αυτήν.  Η στέρηση μπορεί να είναι αμιγώς ψυχολογική στέρηση, ενδέχεται όμως σε περιπτώσεις συστηματικής χρήσης να εμφανιστούν κοιλιακό άλγος, τρόμος, εφίδρωση, πυρετός, ρίγη ή κεφαλαλγία. Η ανοχή είναι η κατάσταση κατά την οποία ο οργανισμός συνηθίζει την ουσία με αποτέλεσμα οι ψυχοτρόπες δράσεις της ουσίας να επιτυγχάνονται μόνο με μεγαλύτερες δόσεις.

Dr Αναστασία Μοσχοβάκη

Ειδική Παθολόγος

Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά

Ο ηλεκτρονικός τόπος του ιατρείου είναιhttp://iatreioamoschovaki.gr

Τα συνδεόμενα κανάλια του ιατρείου είναιhttps://www.youtube.com/channel/UC1ZaRAktAaoCEFITCcjhDZQ καιhttps://www.youtube.com/channel/UCraKRIyTq0qW8eMtKnmr3hw

 https://www.youtube.com/channel/UCraKRIyTq0qW8eMtKnmr3hw

Οι συνδεόμενες ιστοσελίδες πρόληψης:

http://amoschovakineaprolipsi.blogspot.gr/ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ ΒΟΝΝΗ ΠΑΡΙΣΙ

ΠΕΚΙΝΟ ΤΟΚΙΟ: ΝΕΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΑΙΡΑ

http://anastasiamoschovaki1.blogspot.com ΘΕΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ

http://xroniakoposi.blogspot.com ΧΡΟΝΙΑ ΚΟΠΩΣΗ

http://organicsexualdysfunction.blogspot.com ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ

http://frequentmedicaldisorders.blogspot.com FREQUENT MEDICAL DISORDERS (αγγλόφωνο)

http://infectiousdiseaseissues.blogspot.com ΠΥΡΕΤΟΣ – ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

http://highglucose.blogspot.comΔΙΑΒΗΤΗΣ

http://systemichypertension.blogspot.com ΥΨΗΛΗ ΠΙΕΣΗ

http://cholesterolandtriglycerides.blogspot.comΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ - ΤΡΙΓΛΥΚΕΡΙΔΙΑ

http://internationaltravelmedicine.blogspot.com ΤΑΞΙΔΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

· Facebook

https://www.facebook.com/DrAnastasiaMoschovaki/

· Twitter

http://twitter.com/amoschovaki (bilingual tweets)

http://alternativemedicinehellenicblog.blogspot.comΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ

http://herbsiatreioamoschovaki.blogspot.gr/ ΒΟΤΑΝΑ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ

http://votanikienallaktikiatriki.blogspot.gr/ΒΟΤΑΝΙΚΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

ΙΝΟΜΥΑΛΓΙΑ KAI XΡΟΝΙΑ ΚΟΠΩΣΗ: ΑΠΛΑ ΜΕΤΡΑ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΟΤΗΤΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΝ ΤΟΥΣ ΠΑΣΧΟΝΤΕΣ ΣΥΜΦΩΝΑ ΜΕ ΣΗΜΑΝΤΙΚΕΣ ΕΡΕΥΝΕΣ ΤΟΥ 2017

 Το ιδιοπαθές σύνδρομο χρόνιας κόπωσης ή σύνδρομο χρόνιας κόπωσης χαρακτηρίζεται από γενικευμένη κόπωση, που περιλαμβάνει καθολική αδυναμία εύκολη κούραση διανοητική εξασθένηση εξάμηνης διάρκειας (ή παραπάνω), χωρίς υποκείμενο συγκεκριμένο σωματικό ή ψυχιατρικό νόσημα. Όταν το σύνδρομο κόπωσης συνοδεύεται από  εκτεταμένο πόνο στο σώμα διάρκειας άνω του τριμήνου, ο οποίος δεν προκαλείται από συγκεκριμένο υποκείμενο  αιτιολογικό παράγοντα ή συγκεκριμένο χρόνιο υποκείμενο νόσημα, τότε πρόκειται για ινομυαλγία. Ο ασθενής προσέρχεται στο ιατρείο με αισθήματα απόγνωσης, όταν ο πόνος συνοδεύεται από διατάραξη  της ικανότητας προσαρμογής και επιτέλεσης απλών καθημερινών καθηκόντων.

Το 2017 άφησε ισχυρό αποτύπωμα  σε  έρευνες που αφορούν την ινομυαλγία και το σύνδρομο χρόνιας κόπωσης. Ορισμένες από τις πιο σημαντικές έρευνες του έτους που εκπνέει, αποδεικνύουν τη σημασία της υιοθέτησης μέτρων αναμόρφωσης συνολικά του περιβάλλοντος και της καθημερινότητας του νοσούντος παράλληλα και ανεξάρτητα από την φαρμακευτική αντιμετώπιση της νόσου. Στο παρόν άρθρο εκτίθενται ορισμένες από τις πιο σημαντικές έρευνες  που έκαναν την διαφορά κατά το 2017 και αφορούν την καθημερινότητα του πάσχοντος ασθενούς:

1.   Σύμφωνα με μεταανάλυση μελετών που δημοσιεύτηκε στο τεύχος Νοεμβρίου του επιστημονικού περιοδικού Journal of Psychiatric Practice(Muhammad Hassan Majeed και συν., νοσοκομείο Natchaug, Κονέκτικατ) η θεραπεία συμπεριφοράς Cognitive-behavioral therapy (CBT) έχει ευεργετικά αποτελέσματα στις καταστάσεις χρόνιου πόνου περιλαμβανομένης της ινομυαλγίας, συντελώντας στη μείωση χημικών οπιοειδών φαρμάκων. Η θεραπεία συμπεριφοράς αποτελεί ταχεία ψυχιατρική μέθοδο που περιλαμβάνει πέντε – είκοσι συνεδρίες κατά την διάρκεια των οποίων ο πάσχων μαθαίνει τεχνικές αλλαγής της ψυχολογικής του στάσης απέναντι σε εξωτερικά αρνητικά ερεθίσματα. Η θεραπεία συμπεριφοράς έχει ευεργετικά αποτελέσματα και στην αντιμετώπιση της χρόνιας κόπωσης που συχνά συνοδεύει τους πάσχοντες από ινομυαλγία, αλλά και σε σύνδρομα χρόνιας κόπωσης χωρίς ινομυαλγία. 
2.  Σύμφωνα με συγκεντρωτική ανάλυση μελετών που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Pain Medicine, pnx109, https://doi.org/10.1093/pm/pnx109 στις 31 August 2017 (Πανεπιστήμιο του Princeton, New Jersey, Anita Gupta και συν.) τα παιχνίδια εικονικής πραγματικότητας μπορούν να συντελέσουν στη μείωση του πόνου σε ασθενείς με ινομυαλγία. Ο μηχανισμός της άμβλυνσης του πόνου δεν περιλαμβάνει μόνο την απόσπαση της προσοχής κατά την διάρκεια των videogames. Σύμφωνα με έρευνες προκαλούνται σταθερές αλλαγές στο νευρικό σύστημα και στην δραστηριότητα του εγκεφάλου με αποτέλεσμα τον αλλαγή του τρόπου που αντιλαμβάνεται ο εγκέφαλος τα εξωτερικά ερεθίσματα. Σε αυτό το σημείο πρέπει να σημειώσουμε την δύναμη της εικονικής πραγματικότητας να αλλάζει τον τρόπο που αντιλαμβάνεται ο εγκέφαλος την εξωτερική πραγματικότητα στοιχείο που ενδέχεται να έχει και αρκετές αρνητικές διαστάσεις, οι οποίες μένουν να μελετηθούν, ιδιαίτερα μάλιστα όταν πρόκειται για αναπτυσσόμενους εγκεφάλους που αποτελούν κατεξοχήν χρήστες των βιντεοπαιχνιδιών.   Ωστόσο η εικονική πραγματικότητα υπόσχεται να συντελέσει στην ανακούφιση του πάσχοντος από χρόνια κόπωση ινομυαλγία: Επιλέξτε ένα videogame που σας χαλαρώνει και ασκείστε το επί μισή ώρα σε καθημερινή βάση.
3. Σύμφωνα με έρευνα που έγινε στο Ηνωμένο Βασίλειο,  περιέλαβε 60.000 ενήλικες από 10 χώρες και δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Sleep Medicine στις 18/08/2017 (Esther Afolalu του Πανεπιστημίου του Warwick και συν.), η ανεπαρκής ξεκούραση του σώματος κατά την διάρκεια του ύπνου συνδέεται με χρόνια κόπωση και χρόνιο πόνο. Για καλύτερο ύπνο αποφύγετε τα μεγάλα γεύματα την κατάχρηση καφεΐνης, αλκοόλ, ποτών τύπου cola και το κάπνισμα  πριν τον ύπνο, τηρήστε σταθερό ωράριο ωράριο  κατάκλισης αφύπνισης, αποφύγετε την τηλεόραση, τους υπολογιστές, τα βιντεοπαιχνίδια, τα smartphones ή άλλες οθόνες λίγο πριν τον ύπνο, αποσύρετε τις πηγές θορύβου ή φωτός από το υπνοδωμάτιο.
4.  Σύμφωνα με τα αποτελέσματα μελέτης που δημοσιεύτηκε στις 31/07/2017 στο επιστημονικό περιοδικό Proceedings of the National Academy of Sciences και περιέλαβε 192 πάσχοντες και  392 υγιείς εθελοντές ( Jose G. Montoya και συν. Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου του Στάνφορντ στην Καλιφόρνια) oι ασθενείς με σύνδρομο χρόνιας κόπωσης  έχουν διαφορετικά επίπεδα κυκλοφορίας ορισμένων κυτοκινών σε σύγκριση με υγιή άτομα ενώ τα επίπεδα 17 κυτοκινών συσχετίζονται με τη σοβαρότητα της νόσου. Οι κυτοκίνες διεγείρουν την κίνηση των κυττάρων της άμυνας του οργανισμού προς σημεία φλεγμονής, λοίμωξης και τραύματος και επιπλέον έχουν κεντρικό  ανοσορυθμιστικό ρόλο. Είναι σημαντικό όλοι οι πάσχοντες να λαμβάνουν μέτρα ενδυνάμωσης και σωστής ρύθμισης του ανοσοποιητικού συστήματος με σωστή διατροφή και  αποχή από το κάπνισμα.

5.  Σύμφωνα με μελέτη που ανακοινώθηκε στο τριακοστό πρώτο ετήσιο συνέδριο των ΗΠΑ για τις διαταραχές ύπνου, στις 5/06/2017 (Ιατρικό Κέντρο Πανεπιστημίου Rush στο Σικάγο, Ιλινόις, Helen J. Burgess και συν. ) η έκθεση σε έντονο φως κατά το πρωί τροποποιεί τα στάδια του ύπνου με αποτέλεσμα η λειτουργικότητα του μυϊκού συστήματος κατά την διάρκεια ολόκληρου του εικοσιτετράωρου να βελτιστοποιείται και να μειώνεται η ευαισθησία του σε επώδυνα ερεθίσματα. Παρά το γεγονός ότι οι ερευνητές μελέτησαν μικρό αριθμό ασθενών (δέκα ασθενείς) η μελέτη αυτή είναι σημαντική γιατί τα αποτελέσματα συμφωνούν με παρόμοια συμπεράσματα παλαιότερων ερευνών. Μεταφέρετε το γραφείο σας κοντά στο παράθυρο, περπατήστε υπό το φως του ήλιου το πρωί, επιλέξτε γραφεία και χώρους εργασίας με ανατολικό προσανατολισμό, αποφύγετε την έκθεση σε έντονο φως και ηλεκτρονικές συσκευές αργά το απόγευμα και το βράδυ: Αυτές οι απλές κινήσεις ομαλοποιούν την επεξεργασία επώδυνων ερεθισμάτων.

   

Dr Αναστασία Μοσχοβάκη

Ειδική Παθολόγος

Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά

Ο ηλεκτρονικός τόπος του ιατρείου είναιhttp://iatreioamoschovaki.gr

Τα συνδεόμενα κανάλια του ιατρείου είναιhttps://www.youtube.com/channel/UC1ZaRAktAaoCEFITCcjhDZQ καιhttps://www.youtube.com/channel/UCraKRIyTq0qW8eMtKnmr3hw

 https://www.youtube.com/channel/UCraKRIyTq0qW8eMtKnmr3hw

Οι συνδεόμενες ιστοσελίδες πρόληψης:

http://amoschovakineaprolipsi.blogspot.gr/ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ ΒΟΝΝΗ ΠΑΡΙΣΙ

ΠΕΚΙΝΟ ΤΟΚΙΟ: ΝΕΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΑΙΡΑ

http://anastasiamoschovaki1.blogspot.com ΘΕΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ

http://xroniakoposi.blogspot.com ΧΡΟΝΙΑ ΚΟΠΩΣΗ

http://organicsexualdysfunction.blogspot.com ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ

http://frequentmedicaldisorders.blogspot.com FREQUENT MEDICAL DISORDERS (αγγλόφωνο)

http://infectiousdiseaseissues.blogspot.com ΠΥΡΕΤΟΣ – ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

http://highglucose.blogspot.comΔΙΑΒΗΤΗΣ

http://systemichypertension.blogspot.com ΥΨΗΛΗ ΠΙΕΣΗ

http://cholesterolandtriglycerides.blogspot.comΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ - ΤΡΙΓΛΥΚΕΡΙΔΙΑ

http://internationaltravelmedicine.blogspot.com ΤΑΞΙΔΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

· Facebook

https://www.facebook.com/DrAnastasiaMoschovaki/

· Twitter

http://twitter.com/amoschovaki (bilingual tweets)

http://alternativemedicinehellenicblog.blogspot.comΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ

http://herbsiatreioamoschovaki.blogspot.gr/ ΒΟΤΑΝΑ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ

http://votanikienallaktikiatriki.blogspot.gr/ΒΟΤΑΝΙΚΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

ΚΡΥΟΛΟΓΗΜΑ ΙΩΣΗ ΚΑΙ ΓΡΙΠΗ: ΚΟΙΝΕΣ ΛΑΝΘΑΣΜΕΝΕΣ ΑΝΤΙΛΗΨΕΙΣ

1)      Η αναπνευστική ίωση είναι ένα ελαφρό κρυολόγημα.

Κάθε αναπνευστικός παθογόνος ιός προσπαθεί να εισέλθει στο ανθρώπινο σώμα παραβιάζοντας τις γραμμές άμυνάς του. Εάν ο οργανισμός καταφέρει να περιχαρακώσει τον ιό στο επίπεδο του ρινικού βλεννογόνου εμποδίζοντας την επέκταση της λοίμωξης προκαλείται ένα σύνδρομο που χαρακτηρίζεται από μπούκωμα, ρινικές εκκρίσεις, βήχα και αποκαλείται κοινό κρυολόγημα. Το κοινό κρυολόγημα είναι μια συμπωματική διάγνωση που χαρακτηρίζεται από συμπτώματα του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος που προεξάρχουν. Πονόλαιμος, πονοκέφαλος, πυρετός ενδέχεται να συνυπάρχουν.

Η ίωση αντίθετα ανάλογα με την αντίδραση του οργανισμού προκαλεί ευρύτερο φάσμα κλινικών εκδηλώσεων ανάλογα με το αν ο οργανισμός καταφέρει ή όχι να περιχαρακώσει τον ιό στο επίπεδο του ρινικού βλεννογόνου, εάν πρόκειται για γενικευμένη ίωση ή όχι κ.λπ.

Στην τυπική τους μορφή οι ιώσεις ενδέχεται να εκδηλωθούν ως:

·         Κοινό κρυολόγημα με συμπτώματα που περιγράφονται ανωτέρω

·         Φαρυγγίτιδα: Στην περίπτωση αυτή προεξάρχει η προσβολή του φάρυγγα με έντονο πονόλαιμο, δυσκαταποσία

·         Αμυγδαλίτιδα: Στην περίπτωση αυτή προεξάρχει η προσβολή των αμυγδαλών με έντονο πονόλαιμο, δυσκαταποσία, οίδημα αμυγδαλών

·         Συστηματικό σύνδρομο με μπούκωμα, πονόλαιμο κοιλιακά άλγη ναυτία εμετό διάρροια

Εάν δεν υπάρξουν επιπλοκές τόσο οι ιώσεις όσο και το κοινό κρυολόγημα λύονται εντός τριών – επτά ημερών, αν και περιστασιακά η λοίμωξη μπορεί να διαρκέσει πάνω από δεκαήμερο. Τόσο οι ιώσεις όσο και το απλό κρυολόγημα ενδέχεται να εμφανίσουν επιπλοκές, όταν η άμυνα του οργανισμού εξασθενίσει και η λοίμωξη επεκταθεί. 

2. Το κοινό κρυολόγημα οφείλεται πάντα σε απλούς αναπνευστικούς ιούς.

Το κρυολόγημα είναι μια συμπτωματική διάγνωση. Πάνω από δέκα γένη ιών και παθογόνα μικρόβια εμπλέκονται στην παθογένεια του κρυολογήματος (π.χ. ρινοιοί, γρίπη, πνευμονιόκοκος, αιμόφιλος).

3. Το κρυολόγημα εμφανίζεται όταν ο οργανισμός εκτίθεται στο κρύο.

Το κρυολόγημα οφείλεται σε παθογόνους μικροοργανισμούς και δεν αποτελεί συνέπεια της έκθεσης του οργανισμού στο κρύο. Αν και με βάση ορισμένες μελέτες η έκθεση στο κρύο δυσχεραίνει την άμυνα του οργανισμού και τον καθιστά πιο ευπρόσβλητο, οι κλειστοί ζεστοί χώροι με συνωστισμό και ανεπαρκή ανανέωση του αέρα αποτελούν ιδανικές εστίες μετάδοσης ιών και μικροβίων. Φαίνεται ότι το κρυολόγημα έλαβε το όνομά του από το γεγονός ότι οι παθογόνοι μικροοργανισμοί που το προκαλούν ενδημούν κατά την διάρκεια των ψυχρότερων μηνών του έτους.

4. Γρίπη και κρυολόγημα είναι το ίδιο.

Η γρίπη έχει ως αίτιο τον ιό της γρίπης και στην τυπική της μορφή χαρακτηρίζεται από αιφνίδια έναρξη πυρετού, 38-41 βαθμούς, πόνους στους μύες, πονοκέφαλο, βήχα, πρήξιμο αδένων, ρίγη, κακουχία. Παρά το γεγονός ότι τα περισσότερα άτομα εμφανίζουν την εικόνα που προαναφέρεται, το φάσμα των κλινικών εκδηλώσεων είναι ευρύ και κυμαίνεται από κρυολόγημα έως υψηλό πυρετό με σοβαρή εξάντληση. Ο πυρετός εμφανίζει ταχεία άνοδο κατά το πρώτο 24ωρο και πέφτει βαθμιαία σε διάστημα δύο – τριών ημερών, αν και περιστασιακά διαρκεί επί μία εβδομάδα. Η νόσος γενικά λύεται εντός δύο πέντε ημερών. Οι επιδημίες γρίπης εμφανίζουν κορυφώσεις τον χειμώνα, σε αντίθεση με τις αναπνευστικές ιώσεις που εμφανίζουν κορυφώσεις από Σεπτέμβριο έως Μάιο.

5. Αναπνευστικές ιώσεις και γρίπη επιβάλλουν ριζικώς διαφορετικά μέτρα πρόληψης.

Τα μέτρα πρόληψης είναι κοινά διότι αναπνευστικές ιώσεις και γρίπη μεταδίδονται μέσω της αναπνοής. Πρέπει να αποφεύγεται η στενή επαφή με άτομα που έχουν συμπτώματα λοίμωξης αναπνευστικού συστήματος, πρέπει να υπάρχει ανανέωση του αέρα στους εσωτερικούς χώρους, πρέπει  τα μάτια η μύτη και το στόμα που αποτελούν πύλες εισόδου να μην έρχονται σε επαφή με ακάθαρτα χέρια, να πλένονται συχνά και σωστά τα χέρια.Η διατήρηση καλής φυσικής κατάστασης με την αποφυγή του καπνίσματος, τη σωστή διατροφή, τη σωστή θεραπεία των χρόνιων νοσημάτων είναι σημαντικά. Για την γρίπη υπάρχει επιπρόσθετα εμβόλιο που χορηγείται κάθε Φθινόπωρο σε ομάδες υψηλού κινδύνου για επιπλοκές (π.χ. μωρά ηλικιωμένοι, ανοσοκατεσταλμένοι, έγκυες) και σε ανθρώπους που ευρίσκονται σε στενή επαφή με ομάδες υψηλού κινδύνου.

Dr Αναστασία Μοσχοβάκη

Ειδική Παθολόγος

Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά

Ο ηλεκτρονικός τόπος του ιατρείου είναι http://iatreioamoschovaki.gr

Τα συνδεόμενα κανάλια του ιατρείου είναι https://www.youtube.com/channel/UC1ZaRAktAaoCEFITCcjhDZQ και https://www.youtube.com/channel/UCraKRIyTq0qW8eMtKnmr3hw

 https://www.youtube.com/channel/UCraKRIyTq0qW8eMtKnmr3hw

Οι συνδεόμενες ιστοσελίδες πρόληψης:

http://amoschovakineaprolipsi.blogspot.gr/ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ ΒΟΝΝΗ ΠΑΡΙΣΙ

ΠΕΚΙΝΟ ΤΟΚΙΟ: ΝΕΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΑΙΡΑ

http://anastasiamoschovaki1.blogspot.com ΘΕΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ

http://xroniakoposi.blogspot.com ΧΡΟΝΙΑ ΚΟΠΩΣΗ

http://organicsexualdysfunction.blogspot.com ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ

http://frequentmedicaldisorders.blogspot.com FREQUENT MEDICAL DISORDERS (αγγλόφωνο)

http://infectiousdiseaseissues.blogspot.com ΠΥΡΕΤΟΣ – ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

http://highglucose.blogspot.comΔΙΑΒΗΤΗΣ

http://systemichypertension.blogspot.com ΥΨΗΛΗ ΠΙΕΣΗ

http://cholesterolandtriglycerides.blogspot.comΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ - ΤΡΙΓΛΥΚΕΡΙΔΙΑ

http://internationaltravelmedicine.blogspot.com ΤΑΞΙΔΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

· Facebook

https://www.facebook.com/DrAnastasiaMoschovaki/

· Twitter

http://twitter.com/amoschovaki (bilingual tweets)

http://alternativemedicinehellenicblog.blogspot.comΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ

http://herbsiatreioamoschovaki.blogspot.gr/ ΒΟΤΑΝΑ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ

http://votanikienallaktikiatriki.blogspot.gr/ΒΟΤΑΝΙΚΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

Ο ΒΗΧΑΣ ΤΩΝ ΛΟΙΜΩΞΕΩΝ Ο ΠΡΩΤΟΕΜΦΑΝΙΖΟΜΕΝΟΣ ΒΗΧΑΣ ΚΑΙ Ο ΒΗΧΑΣ ΠΟΥ ΕΠΙΜΕΝΕΙ

O βήχας συγκαταλέγεται στα φυσιολογικά αντανακλαστικά του οργανισμού που έχει ως στόχο την απομάκρυνση ιών μικροβίων ξένων ουσιών και βλέννας από τους πνεύμονες και τους αεραγωγούς του σώματος. Ενίοτε ωστόσο, ο βήχας είναι αρκετά σοβαρός ώστε να κινδυνεύει να εμποδίσει την αναπνοή και να προκαλέσει εμετό, συγκοπτική κρίση, ρήξη πνευμονικής κυψελίδας, κάταγμα πλευρών.

Ο βήχας είναι περιστασιακό σύμπτωμα σε φυσιολογικά άτομα. Κατά την διάρκεια του Φθινοπώρου και του Χειμώνα ο βήχας είναι ιδιαίτερα συχνός λόγω των λοιμώξεων. Στις απλές ιογενείς λοιμώξεις ο βήχας διαρκεί λίγο ακολουθώντας τον κύκλο της ίωσης. Παρά το γεγονός ότι, οι κοινές λοιμώξεις αποτελούν το πιο σύνηθες αίτιο βήχα, δεν είναι το μόνο αίτιο οξέως εμφανιζόμενου βήχα. Άλλα αίτια οξέως εμφανιζόμενου βήχα είναι το stress, η αλλεργία, η δυσπεψία,  η καρδιακή βλάβη, η οξεία ασθματική κρίση, η εισρόφηση ξένου σώματος.

Κατά την διάρκεια του συνήθους βήχα των λοιμώξεων, ο ασθενής πρέπει να αποφεύγει την έκθεση σε καπνό ή ρύπους, να μεριμνά για την επαρκή πρόσληψη νερού το οποίο συντελεί στην ομαλή ρευστοποίηση και απομάκρυνση των εκκρίσεων, να αποφεύγει  τις ακραίες θερμοκρασίες σε ποτά γεύματα, να αποφεύγει τα πικάντικα λιπαρά γεύματα και το αλκοόλ. Η καταστολή του βήχα δεν πρέπει να επιδιώκεται  στις περισσότερες περιπτώσεις λοιμώξεων διότι με τον βήχα εκχέονται προς τα έξω επικίνδυνα φλεγμονώδη στοιχεία και εμποδίζεται η επέκταση της λοίμωξης σε πολλαπλά σημεία του σώματος. Η άσκοπη χρήση αντιβιοτικών μπορεί να οδηγήσει σε ανθεκτικά μικρόβια ή επιδείνωση του βήχα από έκλυση αλλεργικών εκδηλώσεων.

Τρόφιμα που διευκολύνουν την ανάρρωση κατά την διάρκεια του βήχα των απλών λοιμώξεων, εφόσον ο ασθενής δεν έχει αντίστοιχες δυσανεξίες ή σχετικές αντενδείξεις είναι:

·        Το μέλι: Το μέλι έχει καταπραυντική δράση στον βήχα. Συνηθίστε να τρώτε ένα κουταλάκι γλυκού μέλι κατά την διάρκεια των αναπνευστικών ιώσεων.

·        Το κεφίρ: Τα προβιοτικά που περιέχονται στο κεφίρ αποφέρουν πολλά οφέλη για την υγεία. Ενώ δεν ανακουφίζουν άμεσα από το βήχα, συντελούν στην ισορροπία της γαστρεντερικής χλωρίδας. Αυτή η ισορροπία είναι απαραίτητη για την λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος.

·        Φαρμακευτικά βότανα με χαρακτηριστικούς εκπρόσωπους το τσάι, τον δίκταμο, τη μέντα, το φασκόμηλο, την αλθαία έχουν αντιφλεγμονώδεις ουσίες που μειώνουν την ένταση της φλεγμονής.

Το κάπνισμα αποτελεί το πιο κοινό αίτιο του χρόνιου βήχα του καπνιστή. Όταν ο βήχας επιμένει ωστόσο, ενδέχεται να μην οφείλεται στο κάπνισμα αλλά σε υποκείμενο παθολογικό πρόβλημα, η βαρύτητα του οποίου ποικίλλει. Νοσήματα και καταστάσεις που συχνά αποτελούν την αιτία του χρόνιου βήχα είναι (αναφέρονται ενδεικτικά):

·           Οι χρόνιες λοιμώξεις

·           Οι αλλεργίες

·           Η χρόνια αναπνευστική πνευμονοπάθεια

·           Η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση

·           Η βρογχεκτασία

·           Η πνευμονική ίνωση

·           Το εμφύσημα

·           Η συγκοπή

·           Η λαρυγγίτιδα

·           Ο καρκίνος του πνεύμονα

·           Φάρμακα

·           Οι νευρομυϊκές παθήσεις

·           Τα πεπτικά προβλήματα

·           Ο καρκίνος

·           Τα καρδιακά νοσήματα

·           Τα αποστήματα

·           Τα ανευρύσματα

·           Παθήσεις θυρεοειδούς

Dr Αναστασία Μοσχοβάκη

Ειδική Παθολόγος

Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά

Ο ηλεκτρονικός τόπος του ιατρείου είναι http://iatreioamoschovaki.gr

Τα συνδεόμενα κανάλια του ιατρείου είναι https://www.youtube.com/channel/UC1ZaRAktAaoCEFITCcjhDZQ και https://www.youtube.com/channel/UCraKRIyTq0qW8eMtKnmr3hw

 https://www.youtube.com/channel/UCraKRIyTq0qW8eMtKnmr3hw

Οι συνδεόμενες ιστοσελίδες πρόληψης:

http://amoschovakineaprolipsi.blogspot.gr/ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ ΒΟΝΝΗ ΠΑΡΙΣΙ

ΠΕΚΙΝΟ ΤΟΚΙΟ: ΝΕΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΑΙΡΑ

http://anastasiamoschovaki1.blogspot.com ΘΕΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ

http://xroniakoposi.blogspot.com ΧΡΟΝΙΑ ΚΟΠΩΣΗ

http://organicsexualdysfunction.blogspot.com ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ

http://frequentmedicaldisorders.blogspot.com FREQUENT MEDICAL DISORDERS (αγγλόφωνο)

http://infectiousdiseaseissues.blogspot.com ΠΥΡΕΤΟΣ – ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

http://highglucose.blogspot.comΔΙΑΒΗΤΗΣ

http://systemichypertension.blogspot.com ΥΨΗΛΗ ΠΙΕΣΗ

http://cholesterolandtriglycerides.blogspot.comΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ - ΤΡΙΓΛΥΚΕΡΙΔΙΑ

http://internationaltravelmedicine.blogspot.com ΤΑΞΙΔΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

· Facebook

https://www.facebook.com/DrAnastasiaMoschovaki/

· Twitter

http://twitter.com/amoschovaki (bilingual tweets)

http://alternativemedicinehellenicblog.blogspot.comΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ

http://herbsiatreioamoschovaki.blogspot.gr/ ΒΟΤΑΝΑ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ

http://votanikienallaktikiatriki.blogspot.gr/ΒΟΤΑΝΙΚΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ

ΛΟΞΙΓΚΑΣ

Ο λόξιγκας αποτελεί παθολογικό σύμπτωμα που προκαλείται από ανώμαλο ερεθισμό του διαφράγματος. Το διάφραγμα είναι ινομυώδης ιστός που διαχωρίζει την θωρακική από την κοιλιακή κοιλότητα στο ανθρώπινο σώμα.  Ο λόξιγκας διαρκεί συνήθως λίγα λεπτά. Οι λόξιγκας που διαρκεί περισσότερο από 1 μήνα καλείται χρόνιος λόξιγκας. Ο επίμονος λόξιγκας μειώνει δραματικά το επίπεδο ζωής των πασχόντων και αποτελεί συχνά πηγή άγχους και κατάθλιψης.

 Ο παροδικός ήπιος λόξιγκας αποτελεί συνήθως καλοήθη διαταραχή, η οποία πυροδοτείται από παράγοντες που προκαλούν αντιδραστικό ερεθισμό του διαφράγματος, του φρενικού ή του πνευμονογαστρικού νεύρου.

Τέτοιοι παράγοντες είναι :

· Η γαστρική διάταση που προκαλείται παροδικά από ανθρακούχα αναψυκτικά ή λήψη γεύματος που περιέχει πολλά μπαχαρικά ή λιπαρά

· Οι απότομες αλλαγές θερμοκρασίας (π.χ. σκωτσέζικο ντους)

· Το αλκοόλ

· Συγκινησιακοί παράγοντες, συναισθηματική φόρτιση, άγχος.

Ο λόξιγκας που παρατηρείται αμιγώς μετεγχειρητικά συνήθως έχει καλή πρόγνωση.

Εάν ο λόξιγκας είναι έντονος ή υποτροπιάζει πρέπει πάντοτε να πραγματοποιείται σοβαρή ιατρική εξέταση. Αυτό συμβαίνει γιατί πολλά σοβαρά οργανικά αίτια μπορεί να ευρίσκονται πίσω από την παθολογική αυτή κίνηση του διαφράγματος. Επιπροσθέτως ο ίδιος ο λόξιγκας όταν επιμένει μπορεί να αποτελέσει σημαντικό αίτιο σοβαρών διαταραχών όπως καρδιακών αρρυθμιών, σοβαρής γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης, ψυχιατρικών προβλημάτων, διαταραχής ύπνου, χρόνιας κόπωσης.

  Ορισμένα παθολογικά αίτια αφορούν το κεντρικό νευρικό σύστημα, άλλα αφορούν μεταβολικές διαταραχές, ενώ άλλα ερεθίζουν το φρενικό ή το πνευμονογαστρικό νεύρο. Ο κατάλογος είναι μακρύς και περιλαμβάνει εγκεφαλικά επεισόδια, ξένα σώματα, ουραιμία, νεοπλάσματα λεμφαδένες, καρδιακές παθήσεις, υποφρενικά αποστήματα, ηπατίτιδα, χολοκυστίτιδα, γαστρικά νεοπλάσματα, η παγκρεατική κακοήθεια, αναπνευστική ανεπάρκεια, μεταβολικές διαταραχές, ψυχιατρικά σύνδρομα. Τα οργανικά υποκείμενα νοσήματα είναι συχνότερα σε άνδρες ασθενείς και λιγότερο συχνά σε γυναίκες.

Η εκτίμηση του ασθενούς με επίμονο λόξιγκα επιβάλλει ειδικές εξετάσεις.

Η θεραπεία του λόξιγκα γίνεται με ειδικά φάρμακα που σήμερα διαθέτει η ιατρική επιστήμη για τον λόξιγκα και με την θεραπεία του υποκείμενου αιτίου.

Συνήθη λάθη που αυξάνουν την πιθανότητα ερεθισμού του διαφράγματος και έκλυσης λόξιγκα:

·      Η συνήθεια της παράλειψης γευμάτων. Η παράλειψη γευμάτων ιδιαίτερα του πρωινού οδηγεί σε κατανάλωση αυξημένης ποσότητας φαγητού κατά τα νυχτερινά γεύματα, διάταση στομάχου ερεθισμό του διαφράγματος και λόξιγκα.

·      Η συνήθεια της ταχείας κατανάλωσης των εδεσμάτων. Μασάτε κάθε μπουκιά πάνω από δεκαπέντε φορές.

·      Ο ύπνος αμέσως μετά το νυχτερινό γεύμα. Κοιμηθείτε μία-δύο ώρες μετά για να αποφύγετε την γαστρική παλινδρόμηση που μπορεί να πυροδοτήσει δυσάρεστα επεισόδια λόξιγκα.

·      Η κατάχρηση αλκοόλ, μπορεί να πυροδοτήσει ανεπιθύμητο λόξιγκα.   Προτιμήστε να μην καταναλώσετε πάνω από δύο καλής ποιότητας αλκοολούχα ποτά συνεχόμενα και πάνω από επτά ποτά ανά εβδομάδα. Mία μερίδα ποτού είναι 355 ml μπύρας με συνήθη περιεκτικότητα σε αλκοόλ 5%, 148 ml κρασιού συνήθους περιεκτικότητας σε αλκοόλ 12% και 44ml ποτού με περιεκτικότητα σε αλκοόλ 40%. Εάν πάσχετε από χρόνιο πρόβλημα υγείας ή λαμβάνετε χρόνια φάρμακα καλό ενδέχεται να μην μπορείτε να καταναλώσετε καθόλου αλκοόλ. Συνιστάται αποφυγή κατανάλωσης καφέ, τσαγιού και προϊόντων που περιέχουν καφεΐνη με το αλκοόλ

·      Η κατανάλωση ανθρακούχων αναψυκτικών ενδέχεται να πυροδοτήσει λόξιγκα.

·      Οι απότομες αλλαγές στην θερμοκρασία του περιβάλλοντος ή των γευμάτων (κρύο ζεστό) και η κατάχρηση καπνού μπορεί να προκαλέσουν αντιδραστικό ερεθισμό του διαφράγματος.

Απλά μέτρα αντιμετώπισης του συνήθους λόξιγκα που δεν οφείλεται σε υποκείμενο νόσημα:

· Διακόψτε φαγητό και ποτό

· Βγείτε στον καθαρό αέρα

· Προσπαθήστε να προκαλέσετε στον εαυτό σας ρέψιμο

· Πραγματοποιήστε επί πέντε λεπτά έλξη της γλώσσας προς το ρινοφάρυγγα

· Συγκρατήστε την αναπνοή σας επί πέντε δευτερόλεπτα

· Μετακινηθείτε σε κλειστό χώρο με ήρεμο περιβάλλον

· Συγκρατείστε τα γόνατα στο θώρακα ενώ εκπνέετε με δύναμη

· Επαναλάβετε τις παραπάνω κινήσεις μετά από δεκάλεπτη ανάπαυση.

Dr Αναστασία Μοσχοβάκη

Ειδική Παθολόγος

Φραγκοπούλου 10 Κηφισιά

Ο ηλεκτρονικός τόπος του ιατρείου είναιhttp://iatreioamoschovaki.gr

Τα συνδεόμενα κανάλια του ιατρείου είναιhttps://www.youtube.com/channel/UC1ZaRAktAaoCEFITCcjhDZQ καιhttps://www.youtube.com/channel/UCraKRIyTq0qW8eMtKnmr3hw

 https://www.youtube.com/channel/UCraKRIyTq0qW8eMtKnmr3hw

Οι συνδεόμενες ιστοσελίδες πρόληψης:

http://amoschovakineaprolipsi.blogspot.gr/ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ ΒΟΝΝΗ ΠΑΡΙΣΙ

ΠΕΚΙΝΟ ΤΟΚΙΟ: ΝΕΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΣΥΝΕΔΡΙΑ ΜΕΛΕΤΕΣ ΚΑΙ ΕΠΙΚΑΙΡΑ

http://anastasiamoschovaki1.blogspot.com ΘΕΜΑΤΑ ΥΓΕΙΑΣ

http://xroniakoposi.blogspot.com ΧΡΟΝΙΑ ΚΟΠΩΣΗ

http://organicsexualdysfunction.blogspot.com ΣΤΥΤΙΚΗ ΔΥΣΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ/ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ ΠΑΘΟΛΟΓΙΚΗΣ ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΑΣ

http://frequentmedicaldisorders.blogspot.com FREQUENT MEDICAL DISORDERS (αγγλόφωνο)

http://infectiousdiseaseissues.blogspot.com ΠΥΡΕΤΟΣ – ΛΟΙΜΩΞΕΙΣ

http://highglucose.blogspot.comΔΙΑΒΗΤΗΣ

http://systemichypertension.blogspot.com ΥΨΗΛΗ ΠΙΕΣΗ

http://cholesterolandtriglycerides.blogspot.comΧΟΛΗΣΤΕΡΙΝΗ - ΤΡΙΓΛΥΚΕΡΙΔΙΑ

http://internationaltravelmedicine.blogspot.com ΤΑΞΙΔΙΑ ΚΑΙ ΥΓΕΙΑ

· Facebook

https://www.facebook.com/DrAnastasiaMoschovaki/

· Twitter

http://twitter.com/amoschovaki (bilingual tweets)

http://alternativemedicinehellenicblog.blogspot.comΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ

http://herbsiatreioamoschovaki.blogspot.gr/ ΒΟΤΑΝΑ ΜΕ ΙΑΤΡΙΚΗ ΧΡΗΣΗ

http://votanikienallaktikiatriki.blogspot.gr/ΒΟΤΑΝΙΚΗ ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΗ ΙΑΤΡΙΚΗ ΚΑΙ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΥΠΟΓΟΝΙΜΟΤΗΤΑΣ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΩΝ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΩΝ